Strona główna Opactwo Życie wspólnoty / Wydarzenia Konserwacja unikatowych zabytków piśmiennictwa
Konserwacja unikatowych zabytków piśmiennictwa
Konserwacja unikatowych zabytków piśmiennictwa ze zbiorów Opactwa Cystersów w Mogile.

W 2020 r. nasze Opactwo zrealizowało zadanie współfinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pn. "Konserwacja unikatowych zabytków piśmiennictwa dla powstającego Muzeum Duchowości i Kultury Cystersów w Mogile".

Zadanie obejmowało pełną konserwację czterech zabytków. To księgi spisane najprawdopodobniej w mogilskim skryptorium, które działało w klasztorze już od XIII w. Pierwsza z nich to Antyfonarz, rękopiśmienna księga liturgiczna. Trzy pozostałe, XV-wieczne, należały do profesorów mogilskich, jak zwykło się nazywać cystersów, którzy byli wykładowcami Akademii Krakowskiej. Wszystkie cztery księgi były intensywnie użytkowane w liturgii i nauczaniu w XV i XVI w, o czym świadczył stan ich zachowania oraz zawartość.  

Antyfonarz (Antiphonarium Cisterciense, sygnatura Rkp. 619) to rękopis zachowany fragmentarycznie. Powstał najprawdopodobniej w skryptorium cysterskim w Mogile. Karty pergaminowe pochodzą z II poł. XV w., zaś reszta kart papierowa, tworzy uzupełnienie i pisana była w XVI wieku. W tekście zachowało się kilka inicjałów malowanych wielokolorowo, przypisywanych Stanisławowi Samostrzelnikowi. Papierowe karty były pisane wiek później, przez cystersa z Mogiły br Krzysztofa Sapka z Krakowa. On to prawdopodobnie w XVI w. pozbierał stare, rozsypane karty pergaminowego antyfonarza i uzupełnił je kartami papierowymi. W takiej postaci antyfonarz przetrwał w mogilskiej bibliotece.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kolejna księga jest związana z postacią Mikołaja z Krakowa (Nicolaus de Cracovia, sygnatura Rkp. 625). To obszerny, liczący 854 karty rękopis, spisany jedną ręką w latach 1464-1471. Należał, bądź nawet został przepisany przez profesa mogilskiego Mikołaja z Krakowa, autora kroniki klasztoru w Mogile, zachowanej do dzisiaj w zbiorach Biblioteki XX. Czartoryskich. Część pierwsza rękopisu zawiera 37 kazań o świętych, część druga tekst o cudach Najświętszej Maryi Panny.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trzeci z zakonserwowanych rękopisów to traktaty, kazania i listy różnych autorów (Tractatus, sermones et epistolae, sygnatura Rkp. 630). Spisany został kilkoma rękami w II połowie XV w. Księga zawiera teksty m.in. św. Bonawentury, cystersa Jakuba z Paradyża, listy Guarina z Werony do Polaków, listy św. Bernarda opata cystersów w Clairveaux, listy anonimowe, a także listy władców (m. in. Kazimierza Jagiellończyka do Macieja Hunyadego w sprawie pretensji o koronę węgierską), opatów oraz kazania na różne okazje.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Czwarta z ksiąg to średniowieczne teksty różnych autorów wykorzystywane w nauczaniu (Tractatus, sygnatura Rkp. 631). Rękopis zawiera rozważania, kazania i traktaty świętych Bonawentury, Anzelma, Bernarda i Grzegorza. W całości napisany jedną ręką w latach 1479-1480.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.